Ở vùng đất này, vườn nhãn cổ nhất có thể nói đến khu vườn của gia đình ông Trương Kiết (hậu duệ đời thứ 3 của ông Trương Hưng) tại ấp Chòm Xoài, xã Hiệp Thành. Khu vườn do các cụ đời trước trồng để lại, đến nay tuổi thọ đã trên trăm năm. Tại đây có một cây nhãn do cụ Trương Hưng trồng đầu tiên, giờ trở thành cây nhãn cổ thụ gốc to 2 người ôm không xuể.

Trước đây, do lệ thuộc nhiều vào tự nhiên nên mỗi năm nhãn chỉ ra hoa và kết trái một lần từ tháng 5 đến tháng 9. Nhưng từ năm 1965 đến nay, người dân Hiệp Thành làm được hệ thống nước tưới bằng giếng khoan, chủ động lịch thời vụ cho nhãn ra trái sớm hơn. Đi trên hương lộ nằm dọc theo vườn nhãn, du khách sẽ được thấy một bên là những ngôi biệt thự cổ kính nằm lẩn khuất trong vườn nhãn, một bên là cánh đồng rau màu chạy dài thẳng tắp hàng chục cây số.

Trong từng gốc nhãn cổ thụ ở Bạc Liêu ẩn chứa nhiều yếu tố văn hóa mà không nơi nào có được. Nó minh chứng cho lịch sử hình thành của đất giồng Bạc Liêu, sự gắn bó của 3 dân tộc Kinh, Hoa, Khmer trong quá trình phát triển. Sự liên kết bền lâu đó đã tạo nên bề dày văn hóa đất giồng. Bởi vậy, vườn nhãn cổ thụ Bạc Liêu không chỉ đơn thuần là hái trái mang ra chợ bán, mà là ẩn chứa giá trị lịch sử.

Giồng nhãn Bạc Liêu còn là diện mạo của vùng đất Bạc Liêu xưa. Nơi đây đã hình thành nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, có nhiều công trình văn hóa, kiến trúc nổi tiếng như chùa Xiêm Cán – một trong những ngôi chùa Khmer đặc sắc Đồng bằng sông Cửu Long được xây dựng trên 1 thế kỷ; có ngôi nhà cổ được xây dựng từ đầu thế kỷ XX theo kiểu 3 gian tường hồi – kiểu nhà truyền thống của người Việt gốc Hoa thời khẩn hoang mở đất; có giai thoại về cây nhãn đầu tiên; có cây nhãn “đại thụ” với hình ảnh lý thú “Tề thiên đại thánh bị nhốt ở Ngũ hành sơn”; có truyền thuyết về Cọp 3 chân và mạch nước ngọt gắn với cây xoài 300 năm ...luôn tạo ấn tượng đẹp, khó quên, làm lưu luyến bước chân biết bao du khách.

Để giữ lại giồng nhãn Bạc Liêu, giữ lại những giá trị văn hóa của vùng đất này cùng với định hướng phát triển kinh tế địa phương, UBND tỉnh đã chỉ đạo xây dựng và triển khai Đề án bảo tồn nhãn cổ gắn với phát triển du lịch. Viện cây ăn quả miền Nam đang giúp tỉnh thực hiện Đề án này, đánh giá hiện trạng, phân loại, xác định tuổi và tiến hành các biện pháp kỹ thuật để bảo tồn gene, trẻ hóa và khung một số điểm nhấn có mật độ nhãn cổ nhiều và đẹp để thu hút du khách. Có 1.195 gốc nhãn cổ được bảo tồn, trong đó trên 70% gốc nhãn 100 tuổi, còn lại là 70 – 80 tuổi, được đánh số thứ tự và gắn bảng ghi số tuổi của cây lên thân cây.

Trong tiến trình giữ lại giồng nhãn Bạc Liêu, giữ lại dấu ấn văn hóa lịch sử vùng đất này, tỉnh Bạc Liêu không ngừng nghiên cứu, lai tạo những giống nhãn mới kế thừa được hương thơm, vị ngọt của nhãn cổ một thời trứ danh. Đến nay, thành công nhất trong việc tạo nên hương sắc mới, giá trị kinh tế mới cho giồng nhãn cổ chính là giống Thanh nhãn Bạc Liêu.

Thanh nhãn là một cá thể đột biến trong quần thể nhãn Bạc Liêu do một chủ vườn ở ấp Giồng Nhãn, xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu tình cờ phát hiện và đã được cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu độc quyền. Ngoài ưu điểm trái to, hương thơm, cơm dày, hạt nhỏ, ráo nước… một đặc tính nổi trội khác của Thanh nhãn Bạc Liêu là không bị bệnh chổi rồng.

Trên giồng nhãn Bạc Liêu hôm nay, những cây nhãn cổ trăm năm tuổi vẫn đang được nuôi dưỡng và gìn giữ như một nét văn hóa của một thời khai hoang mở đất. Cùng với nhãn cổ, Thanh nhãn Bạc Liêu đã trở thành một hương sắc mới, một trong những đặc sản tiêu biểu của du lịch Bạc Liêu. Du lịch sinh thái Vườn Nhãn Bạc Liêu cũng từ đó đã và đang trở thành một tour du lịch hấp dẫn, đặc thù của Du lịch Bạc Liêu.

Một số tour du lịch Bạc Liêu cho du khách tham khảo