Làng chiếu Định Yên – Hồn nghề trăm năm bên dòng sông Hậu

Thứ tư, 28/01/2026, 07:25 GMT+7

Làng chiếu Định Yên – Hồn nghề trăm năm bên dòng sông Hậu
Nằm yên bình ven sông Hậu, Làng chiếu Định Yên (xã Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, nghề dệt chiếu nơi đây không chỉ nuôi sống bao thế hệ người dân mà còn trở thành biểu tượng văn hóa gắn liền với đời sống sinh hoạt của người miền Tây Nam Bộ.

Dấu ấn hình thành của làng nghề lâu đời
Theo lời kể của các bậc cao niên trong vùng, nghề dệt chiếu ở Định Yên xuất hiện từ cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, khi những lưu dân đến khai hoang vùng đất ven sông Hậu. Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp cho cây lác phát triển, người dân đã tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có để dệt chiếu phục vụ sinh hoạt hằng ngày, dần dần phát triển thành làng nghề quy mô lớn.
Từ chỗ chỉ sản xuất nhỏ lẻ trong gia đình, chiếu Định Yên ngày càng được nhiều nơi biết đến nhờ độ bền, hoa văn đẹp và màu sắc hài hòa. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong tỉnh Đồng Tháp mà còn theo ghe thuyền tỏa đi khắp các tỉnh miền Đông, Tây Nam Bộ.

Không gian làng nghề đậm chất miền Tây
Đặt chân đến làng chiếu Định Yên, du khách dễ dàng cảm nhận nhịp sống rất riêng của một làng nghề truyền thống. Trên những con đường làng, hình ảnh các bó lác nhuộm đỏ, xanh, tím, vàng được phơi dọc hai bên tạo nên khung cảnh rực rỡ, đầy sức sống. Trong từng nếp nhà, tiếng khung dệt lách cách vang lên đều đặn, như nhịp thở quen thuộc của vùng quê bao đời gắn bó với nghề.
Một nét đặc trưng hiếm nơi nào có chính là chợ chiếu Định Yên họp về đêm. Khi màn đêm buông xuống, ánh đèn dầu, đèn điện thắp sáng cả một khúc sông, ghe xuồng chở đầy chiếu cập bến, tạo nên không khí mua bán nhộn nhịp nhưng rất đỗi mộc mạc. Chính hình ảnh này đã trở thành ký ức văn hóa độc đáo của làng nghề Định Yên.

Quy trình dệt chiếu thủ công công phu
Để làm ra một chiếc chiếu hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Lác sau khi thu hoạch sẽ được phơi khô, chẻ đều, rồi đem nhuộm màu bằng các loại thuốc nhuộm phù hợp. Sau khi nhuộm, lác tiếp tục được phơi nắng cho lên màu đẹp và bền.
Công đoạn dệt chiếu đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm. Người thợ phải phối màu, tạo hoa văn sao cho hài hòa, đều tay để chiếu vừa đẹp vừa chắc. Mỗi chiếc chiếu không chỉ là sản phẩm tiêu dùng mà còn chứa đựng tâm huyết, sự cần mẫn và tay nghề tinh xảo của người dân làng nghề.

Giá trị văn hóa được gìn giữ và tôn vinh
Không chỉ mang giá trị kinh tế, làng chiếu Định Yên còn có ý nghĩa đặc biệt về mặt văn hóa. Năm 2013, nghề dệt chiếu Định Yên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề truyền thống.
Danh hiệu này không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương, mà còn góp phần nâng cao ý thức gìn giữ nghề xưa, truyền lại cho thế hệ trẻ trong bối cảnh đời sống hiện đại ngày càng phát triển.
Điểm đến du lịch văn hóa giàu trải nghiệm
Ngày nay, làng chiếu Định Yên không chỉ là nơi sản xuất chiếu mà còn trở thành điểm tham quan hấp dẫn đối với du khách yêu thích văn hóa bản địa. Đến đây, bạn có thể tận mắt xem các công đoạn dệt chiếu thủ công, trò chuyện với nghệ nhân, thử dệt chiếu và chọn mua những sản phẩm truyền thống làm quà lưu niệm.

1. Trực tiếp xem dệt chiếu thủ công
Điểm hấp dẫn nhất khi đến làng chiếu Định Yên là được tận mắt quan sát quy trình dệt chiếu truyền thống. Du khách sẽ thấy người thợ ngồi bên khung dệt, đôi tay thoăn thoắt đưa từng sợi lác đã nhuộm màu vào khuôn, tạo nên những hoa văn quen thuộc của chiếu miền Tây. Mỗi công đoạn đều thể hiện sự khéo léo và kinh nghiệm được truyền qua nhiều thế hệ.
2. Trải nghiệm thử dệt chiếu cùng người dân
Một số hộ gia đình sẵn sàng hướng dẫn du khách trải nghiệm thử dệt chiếu. Dù chỉ là vài thao tác đơn giản, bạn cũng sẽ cảm nhận rõ sự công phu và kiên nhẫn cần có để hoàn thành một sản phẩm thủ công truyền thống.

3. Tham quan không gian làng nghề và chợ chiếu
Dạo quanh làng, bạn sẽ bắt gặp hình ảnh những bó lác đủ màu được phơi dọc các lối đi, tạo nên khung cảnh rất đặc trưng. Nếu đến vào buổi tối, du khách còn có cơ hội tìm hiểu về chợ chiếu Định Yên họp ban đêm – một nét sinh hoạt xưa hiếm gặp, gắn liền với lịch sử giao thương đường sông của địa phương.
4. Mua chiếu truyền thống làm quà
Chiếu Định Yên nổi tiếng bởi độ bền, chắc và hoa văn hài hòa. Du khách có thể mua chiếu, chiếu lót, chiếu trang trí… làm quà lưu niệm mang đậm dấu ấn văn hóa miền Tây.