
Thác Hang Cọp nằm cách quốc lộ 20 khoảng 2,7 km về phía đông, thuộc ấp Túy Sơn, xã Xuân Thọ, thành phố Đà Lạt. Xa khu vực dân cư 3 km, nằm trong khu rừng thông với diện tích 308 ha, chiều cao thác khoảng 50m, dài 500 m. Thác có nhiều tên gọi khác nhau như: Thác Đạ Sar, Long Nhân, Thác Ông Thuận, Thiên Thai, …
Nhưng nó vẫn được biết nhiều đến với cái tên là Hang Cọp. Dưới làm sương mỏng trong ánh nắng yếu ớt của buổi sớm mai, khu du lịch sinh thái Hang Cọp hiện ra với dáng vẽ hoang sơ và hùng vĩ như chính cái tên của nó. Qua hơn 5km đường đất quanh co dưới tán rừng thông, chằng chịt rễ cây thì khách du lịch đã nghe tiếng thác chảy réo rắt từ xa vọng lại.
Thật kích thích khi từng bước chân của mình đang dần tiến đến nơi thác nước. Ngoài tiếng thác nước đổ vọng lại và tiếng chim rừng hót thì không gian xung quanh dường như tách biệt hoàn toàn với sự náo động ở phố thị, nó tĩnh lặng cảm giác khoan khoái rất dễ chịu. Tất cả làm bản thân bất cứ ai cũng muốn đi đến và khám phá nữa chứ không muốn dừng lại dù đã thấm mệt sau một quãng đường khá dài khi đến đây. Để đến đầu ngọn thác, phải lội qua một con suối nhỏ. Con suối vẫn còn được bảo tồn một cách khá hoang sơ và nguyên thủy.
Nước trong vắt có thể nhìn rõ những hòn đá cuội và những chú cá tinh nghịch bơi lội dưới nước. Theo đó là một bậc tam cấp bằng xi măng do khu du lịch sinh thái Hang Cọp xây dựng để tiện cho khách du lịch đi xuống chân thác. Khi vừa đến chân thác, chắc chắn bạn sẽ bị bao phủ bởi làn hơi nước tỏa mù như sương, hơi đá lạnh ngắt và ẩm ướt. Thật tuyệt đúng không nào?
Ngước nhìn lên đập vào mắt bạn ấn tượng đầu tiên là một cột nước trắng xóa từ núi cao đổ xuống, dội mạnh mẽ và ầm ĩ xuống một hố nước sâu rồi dòng nước ấy chảy theo một con suối nhỏ khuất dần sau tán cây và chìm lẫn vào rừng cây. Người ta ước tính thác cao khoảng 25m, rộng hơn 10 m. Từ chân thác vào mùa mưa, nước ở thượng nguồn nhiều, trông thác càng hùng vĩ và đẹp.
Đến mùa khô thác ít nước hơn nhưng sức nước đổ xuống thác vẫn mạnh bạo và dạn dĩ như chính con người tây nguyên nơi đây. Tiếng thác nước dội vào vách đá nghe xa dần như tiếng cọp gầm. Bên cạnh thác còn có một hang đá thiên nhiên, rộng chừng hai gian nhà bếp, có 3 ngăn 1 ngách. Ngoài lối đi vào vào thì phía sau hang còn có một lối ra.
Truyền thuyết về thác Hang Cọp Đà Lạt
Tương truyền người xưa kể rằng, ở vùng núi này xưa kia có một con hổ vô cùng hung dữ, dân làng xung quanh luôn bị nó quấy nhiễu đến độ không dám vào rừng hoặc ra khỏi nhà vào ban đêm. Lúc bấy giờ có một chàng trai người dân tộc K’ho đã xung phong lên rừng diệt hổ, trả lại sự bình yên cho dân làng.
Sau khoảng 1 tháng ròng theo dõi thì cuối cùng chàng trai cũng nhìn thấy con hổ ở bìa rừng. Chàng mon men tiếp cận và dùng cung tên bắn vào con hổ, làm nó khiếp sợ, quằn quại vì đau đớn, gào thét suốt mấy ngày liền. Cuối cùng đành uất hận rời hang, chạy vào sâu trong rừng, không dám quay lại nữa.
Từ đó dân làng cũng được sống bình yên không phải lo sợ nữa, và con thú dữ cũng được lấy làm tên cho thác nước trước cửa hang. Sau này để tưởng nhớ công lao của anh, dân làng đã cho xây dựng tượng dũng sĩ với hình dáng tay cầm cung giơ cao lên trời ngay trước cửa thác Hang Cọp.