Lễ Vía Bà Ngũ Hành Long Thượng - Hành trình tâm linh đầu xuân ở Long An

Thứ sáu, 06/02/2026, 01:57 GMT+7

Lễ Vía Bà Ngũ Hành Long Thượng - Hành trình tâm linh đầu xuân ở Long An
Khi xuân về trên mảnh đất Long An, cùng với không khí Tết rộn ràng, một sự kiện văn hóa tâm linh đặc sắc đang chờ đón du khách - Lễ Vía Bà Ngũ Hành Long Thượng. Đây không chỉ là lễ hội lớn nhất trong năm của tỉnh sau Tết Nguyên Đán mà còn là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia được công nhận năm 2014, thu hút hàng chục ngàn lượt người dân và du khách đến hành hương, cầu an và trải nghiệm nét văn hóa độc đáo của miền Nam.

1. Thời gian và không gian - điểm hẹn văn hóa đầu năm
Lễ hội thường niên diễn ra từ ngày 18 đến 21 tháng Giêng âm lịch, kéo dài bốn ngày đầy sắc màu, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch. Năm 2025, lễ khai mạc sẽ diễn ra vào ngày 15/02/2025 (18 tháng Giêng) và kéo dài đến ngày 18/02/2025 (21 tháng Giêng) - thời điểm lý tưởng khi thời tiết miền Nam mát mẻ, dễ chịu.
Địa điểm tổ chức chính là Miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng tại xã Long Thượng, huyện Cần Giuộc. Ngôi miếu cổ kính này không chỉ là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh mà còn là trung tâm tín ngưỡng lâu đời, xuất hiện từ thời khai hoang lập ấp giữa thế kỷ 17, đã chứng kiến biết bao thăng trầm lịch sử của vùng đất này.
2. Nguồn gốc và ý nghĩa - từ triết lý đến tín ngưỡng
Lễ hội bắt nguồn từ tín ngưỡng Ngũ Hành - hệ thống tư tưởng triết lý cổ truyền của người Á Đông, đặc biệt trong văn hóa Trung Hoa và Việt Nam. Ngũ Hành bao gồm năm yếu tố: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ - những yếu tố đại diện cho ngũ phương, ngũ khí, chi phối sự cân bằng thiên nhiên và vận hành vạn vật.

Tại Long Thượng, niềm tin triết học này được nhân cách hóa thành Ngũ Hành Nương Nương - năm vị phúc thần được dân gian tôn thờ là đại diện cho sức mạnh của mỗi yếu tố Ngũ Hành. Người dân tin rằng các vị thần này có khả năng điều hòa khí hậu, mang đến mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và gia đạo thịnh vượng. Ngoài ra, miếu còn thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh, Quan Thánh Đế Quân, Tiền Hiền - Hậu Hiền, thể hiện sinh hoạt tín ngưỡng đa dạng và phong phú của người dân địa phương.
3. Hành trình bốn ngày - trọn vẹn trải nghiệm văn hóa
Ngày 1 - Lễ Khai hội: Khởi đầu trang nghiêm
Ngày đầu tiên mở màn với đại lễ khai mạc đầy trang trọng. Nghi thức dâng hương, chào cờ và trang hoàng Miếu Bà được thực hiện theo đúng nghi lễ truyền thống. Lễ Khai môn thượng kỳ - việc mở cửa chính của miếu và treo cờ với tiếng trống chiêng vang dội - đánh dấu sự khởi đầu của lễ hội. Tối cùng ngày, các vị sư trụ trì và Hương cả cùng chủ trì lễ tụng kinh cầu an, tạo không gian tâm linh thanh tịnh cho toàn bộ cộng đồng.

Ngày 2 - Nghi lễ chính: Tinh hoa văn hóa
Ngày thứ hai là ngày quan trọng nhất với nghi lễ Mộc Dục - nghi thức tắm rửa thần vị Ngũ Hành Nương Nương được thực hiện với sự nghiêm cẩn tuyệt đối. Đây là khoảnh khắc thiêng liêng nhất, khi người dân bày tỏ lòng thành kính cao nhất đối với các vị thần.
Điểm đặc biệt của ngày này là các tiết mục diễn xướng dân gian độc đáo. Hát bóng rỗi - loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của Nam Bộ - được trình diễn với kỹ thuật điêu luyện. Múa bóng rỗi cùng các nghi thức chầu mời, dâng bông cúng Bà tạo nên một bức tranh văn hóa sống động, hấp dẫn không chỉ người dân địa phương mà cả du khách quốc tế.
Ngày 3 - Văn hóa cộng đồng: Sắc màu dân gian
Ngày thứ ba là dịp để lễ hội mở rộng ra cộng đồng với nhiều hoạt động phong phú. Các tiết mục biểu diễn nghệ thuật như hát Địa Nàng, múa lân, nhạc lễ, trình diễn trang phục truyền thống tạo nên không khí sôi động và đầy màu sắc.
Hội chợ ẩm thực địa phương và trò chơi dân gian được tổ chức rộng rãi, mang đến cho du khách cơ hội thưởng thức các món đặc sản Long An và tham gia vào những trò chơi truyền thống đầy thú vị. Đây chính là ngày để du khách hòa mình vào không khí lễ hội một cách trọn vẹn nhất.

Ngày 4 - Bế mạc: Kết thúc đầy ý nghĩa
Ngày cuối cùng diễn ra lễ bế mạc trang nghiêm, đánh dấu kết thúc chuỗi ngày lễ hội ý nghĩa. Du khách vẫn có thể dâng hương, xin lộc và kết thúc hành trình tâm linh của mình với những điều ước tốt đẹp cho năm mới.
4. Giá trị văn hóa - điều khiến lễ hội đặc biệt
Lễ hội là dịp để kết nối cộng đồng, tiếp nối truyền thống nông nghiệp miền Tây Nam Bộ. Các nghi lễ mang ý nghĩa đầu năm: cầu bình an, tài lộc và sức khỏe cho gia đình và cộng đồng - những ước vọng gắn liền với đời sống canh tác lúa nước của người dân vùng sông nước.
Hát bóng rỗi, Địa Nàng, múa bóng rỗi không chỉ là nghi lễ tôn giáo mà còn là biểu hiện nghệ thuật truyền thống Nam Bộ độc đáo, hiếm có. Đây là loại hình nghệ thuật đã tồn tại qua nhiều thế hệ, mang đậm bản sắc địa phương và rất thu hút du khách trong nước cũng như quốc tế.
Miếu Bà Ngũ Hành được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh từ năm 1997. Kiến trúc cổ kính với những đường nét chạm khắc tinh xảo, không gian trang nghiêm nhưng gần gũi - tất cả tạo nên một công trình văn hóa đáng để khám phá và tìm hiểu.

5. Hướng dẫn tham gia - chuẩn bị cho hành trình
Di chuyển thuận tiện
Từ Thành phố Hồ Chí Minh, du khách có thể di chuyển theo Quốc lộ 50 hướng về huyện Cần Giuộc, sau đó đến xã Long Thượng và Miếu Bà Ngũ Hành. Quãng đường chỉ mất khoảng 1 đến 1,5 giờ lái xe tùy điểm xuất phát, rất thuận tiện cho các gia đình muốn tham gia lễ hội trong ngày.
Thời điểm đẹp nhất
Ngày chính lễ từ 18 đến 21 tháng Giêng âm lịch là thời điểm lý tưởng nhất. Khí trời mát mẻ, dễ chịu, lễ hội đông vui và đầy màu sắc truyền thống. Du khách sẽ được chứng kiến đầy đủ các nghi lễ và hoạt động văn hóa đặc sắc nhất.
Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ
Chứng kiến nghi lễ Mộc Dục thiêng liêng vào ngày thứ hai là điều mà mọi du khách nên trải nghiệm. Thưởng thức hát bóng rỗi và múa bóng rỗi - loại hình nghệ thuật độc đáo chỉ có tại lễ hội này. Khám phá ẩm thực địa phương tại hội chợ với các món đặc sản Long An như lẩu mắm, bánh tét, lạp xưởng. Tham quan kiến trúc cổ của Miếu Bà và chụp ảnh lưu niệm tại những góc đẹp đầy ấn tượng.

MỘT SỐ TOUR DU LỊCH THAM KHẢO:

1. Tour Làng Nổi Tân Lập I Tour du lịch Làng Nổi Tân Lập 1 ngày - về miền tây