Lễ Hội Làm Chay Long An – Di sản sống giữa lòng miền Tây Nam Bộ
Giữa nhịp sống hiện đại đang ngày càng hối hả, vẫn có một lễ hội nơi con người tìm về sự tĩnh tại, nhân ái và cội nguồn văn hóa dân tộc. Đó chính là Lễ hội Làm Chay Long An – lễ hội truyền thống hơn trăm năm tuổi, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, và cũng là một trong những lễ hội tâm linh – cộng đồng độc đáo bậc nhất vùng Nam Bộ.
1. Điểm hẹn văn hóa linh thiêng mỗi độ xuân về
Lễ hội Làm Chay được tổ chức hằng năm vào ngày 14, 15 và 16 tháng Giêng âm lịch, tại thị trấn Tầm Vu, huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Với người dân địa phương, đây không chỉ là một lễ hội đầu năm mà còn được xem như “cái Tết thứ hai”, nơi cả cộng đồng cùng chung tay chuẩn bị, tham gia và gìn giữ.
Không gian lễ hội trải dài qua nhiều địa điểm tâm linh quan trọng như Đình Tân Xuân, Chùa Linh Phước, Chùa Ông, Miễu Điền, Miếu Âm Nhơn, tạo nên một trục văn hóa – tín ngưỡng liên hoàn, vừa trang nghiêm vừa gần gũi, đậm bản sắc làng quê Nam Bộ.
2. Nơi tri ân lịch sử và cầu an cho cộng đồng
Lễ hội Làm Chay có nguồn gốc từ cuối thế kỷ XIX, gắn liền với phong trào yêu nước chống thực dân Pháp của người dân Tầm Vu và vùng lân cận. Ban đầu, lễ hội được tổ chức như một trai đàn cầu siêu, nhằm tưởng nhớ các nghĩa sĩ, anh hùng đã hy sinh vì quê hương, đồng thời cầu cho dân làng được bình an, mùa màng thuận lợi.
Trải qua thời gian, lễ hội không những không mai một mà còn được cộng đồng gìn giữ, bồi đắp thêm giá trị, trở thành một biểu tượng văn hóa đặc trưng của Long An. Cốt lõi của Lễ hội Làm Chay nằm ở tinh thần uống nước nhớ nguồn, từ bi, sẻ chia và gắn kết cộng đồng – những giá trị bền vững của văn hóa Việt.
3. Không khí lễ hội rộn ràng đậm chất miền Tây
Phần lễ trang nghiêm – linh hồn của lễ hội
Phần lễ của Lễ hội Làm Chay được tổ chức công phu, chặt chẽ và mang đậm màu sắc tâm linh truyền thống. Các nghi thức tiêu biểu gồm lễ khai kinh cầu an, lễ cúng tế anh hùng liệt sĩ, lễ chiêu u – bồi linh nhằm cầu siêu cho các vong linh, thể hiện tinh thần nhân đạo và lòng từ bi của Phật giáo.
Đặc biệt, nghi thức rước Tiêu Diện Đại Sĩ (Ông Tiêu) là điểm nhấn quan trọng nhất của lễ hội. Đoàn rước đi qua các tuyến đường chính trong thị trấn, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Hình ảnh Ông Tiêu mang ý nghĩa trấn tà, xua đuổi điều xấu, cầu mong một năm mới an lành cho cộng đồng.

Phần hội sôi động – bức tranh sinh hoạt Nam Bộ sống động
Nếu phần lễ là chiều sâu tâm linh thì phần hội chính là nơi thể hiện rõ nét đời sống văn hóa dân gian của người Nam Bộ. Trong những ngày diễn ra lễ hội, Tầm Vu trở nên rộn ràng với các hoạt động văn hóa – giải trí truyền thống như múa lân, biểu diễn đờn ca tài tử, giao lưu văn nghệ quần chúng.
Các trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao bố, bắt vịt, bịt mắt đập nồi, leo cột mỡ không chỉ tạo không khí vui tươi mà còn gợi lại ký ức sinh hoạt cộng đồng xưa, nơi mọi người cùng cười, cùng chơi, không phân biệt tuổi tác hay địa vị.

Ẩm thực chay cộng đồng – nét đẹp hiếm có
Một trong những trải nghiệm khiến du khách ấn tượng sâu sắc khi đến Lễ hội Làm Chay chính là không gian ẩm thực chay phục vụ miễn phí. Hàng chục gian bếp chay do người dân, chùa chiền và các hội đoàn địa phương cùng chung tay chuẩn bị, phục vụ các món ăn thanh đạm như cơm chay, bún chay, cháo chay, rau củ kho, canh thanh mát, nước thảo mộc.
Ẩm thực trong lễ hội không đơn thuần là ăn uống, mà là cách cộng đồng thực hành triết lý sống thiện, sống lành, chia sẻ và yêu thương – một giá trị rất hiếm gặp trong bối cảnh du lịch hiện đại.
4. Trải nghiệm du lịch khác biệt tại Long An
Tham gia Lễ hội Làm Chay, du khách không chỉ đến để xem lễ hội mà còn có cơ hội sống trong không gian văn hóa bản địa, trò chuyện với người dân, tìm hiểu phong tục, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của vùng đất Long An.
Lễ hội đặc biệt phù hợp với các loại hình du lịch văn hóa – tâm linh, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng, đồng thời dễ dàng kết hợp tham quan các điểm đến lân cận, tạo nên hành trình khám phá trọn vẹn miền Tây cửa ngõ.
5. Lễ hội Làm Chay – điểm nhấn du lịch không thể bỏ lỡ đầu năm
Với giá trị lịch sử lâu đời, không gian lễ hội đặc sắc và tinh thần cộng đồng đậm nét, Lễ hội Làm Chay Long An không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Đây là nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, nơi văn hóa không nằm trong bảo tàng mà sống động giữa đời thường, nơi mỗi du khách đều có thể cảm nhận được sự bình an, nhân ái và chiều sâu của văn hóa Nam Bộ.
Một chuyến đi về Long An vào rằm tháng Giêng, hòa mình vào Lễ hội Làm Chay, không chỉ là chuyến du lịch mà còn là hành trình tìm về những giá trị nguyên bản của người Việt.
MỘT SỐ TOUR DU LỊCH THAM KHẢO:
1. Tour Làng Nổi Tân Lập I Tour du lịch Làng Nổi Tân Lập 1 ngày - về miền tây