Lễ Cầu Đảo Palau Sah hay còn gọi là Lễ Cầu Mưa ở Ninh Thuận

Thứ ba, 03/10/2023, 07:17 GMT+7

Lễ Cầu Đảo Palau Sah hay còn gọi là Lễ Cầu Mưa ở Ninh Thuận

Lễ hội cầu đảo Palau Sah là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của người Chăm - Ninh Thuận nhằm tôn vinh thần cai quản nông nghiệp, cầu cho mưa thuận gió hòa. Lễ hội cầu đảo thường tổ chức ở các đền tháp Chăm và ở các cửa biển như Mỹ Tân, Lâm Ngư (Ninh Hải) và cửa biển Cà Ná (Ninh Phước) cho chung cả hai cộng đồng Chăm Ahier (Bà la môn)Chăm Awal (Hồi giáo).

Thời gian: Diễn ra vào ngày 16 tháng 5 âm lịch hằng năm hoặc những khi mưa trễ, hạn hán nặng nề

Địa điểm: Tháp Poklông Garai và Pôroome tỉnh Ninh Thuận.

Đặc điểm: Lễ Palau Sah do các vị chức sắc, tu sĩ, thầy cúng Chăm tổ chức và làm chủ lễ nhằm tế cúng các vị thần Chăm Bà la môn như Yang Bimon-Yang Aklak, các vị thần Chăm Hồi giáo như Yang Birow – thánh Alla cùng các vị thần sông, thần núi, thần biển, thần sấm... nhằm cầu xị thần linh phù hộ cho mùa màng bội thu. Lễ vật dâng cúng tế  thường có con trâu trắng.

Các hoạt động trong Lễ cầu đảo Palau Sah gồm các tiểu lễ sau:

- Rija Harei (lễ múa ban ngày) được diễn ra trong một nhà lễ thô sơ bằng tre nứa, mái lợp tranh hướng về phía mặt trời lặn. Lễ vật gồm 1 con gà, 5 mâm cơm, canh cá và cá khô, 3 mâm chuối, hai mâm trầu, rượu, trứng và 5 mâm chè xôi. Lễ do các thầy cúng (Ka-in), thầy vỗ trống (Basanưng) hát mời các vị thần núi (Po Cơk), thần biển (Po Riyak), thần chèo thuyền (Po Tang Ahuak) và đặc biệt là thần thủy lợi Po Klong Garai... Khi Mưduôn (thầy vỗ trống Basanưng) hát ngợi ca tiểu sử, đức độ, công lao các thần thì thầy bóng múa phụ họa theo tiếng khoan nhặt của trống Ginăng, Basanưng, kèn Sanarai. Dân làng tham gia lễ hội cũng đồng múa.

- Rija Dayuap (lễ cúng ban đêm), lễ này tổ chức vào ban đêm do các thầy cúng và các bà bóng (Muk Pajau) thực hiện. Lễ vật gồm 1 con dê, 5 mâm cơm, xôi chè, trầu cau, rượu trứng, bánh trái... Các vị chủ lễ hát mời các thần về chứng giám và hưởng phẩm vật tế lễ.

- Cuh Yang Apui (lễ tế thần lửa), do các tu sĩ (Paseh) thực hiện, đây là lễ cúng tế các thần Chăm ở đền tháp và thần lửa (Yang Apui), để cầu thần lửa đem lại sấm, chớp, mây, mưa... (Đây là nghi lễ chính trong lễ hội)

- Gay Bhong (lễ rước gậy thần). Lễ này do nhóm tu sĩ Chăm Hồi giáo thực hiện rất long trọng. Gậy lễ rao giảng kinh Coran được rước từ thánh đường đến cửa sông, cửa biển để cầu mưa. Lễ vật gồm 5 mâm xôi, chè, chuối. Các tu sĩ đọc kinh Coran, cầu thánh Alla về hưởng lễ, dân làng van vái, cầu khấn thánh Alla ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Sau lễ hội cầu đảo thường có mưa xuống, dân làng vỡ đất cày cấy, xuống giống trên các đồng ruộng, nương rẫy. Nhưng sợ mưa nhiều gây ngập lụt nên, người Chăm khi mưa xuống sau lễ cầu đảo còn tổ chức “lễ chặn nguồn nước” (Kap Kruang), cầu nguyện đấng Alla xin đừng cho mưa lũ nhiều, gây lụt lội tàn phá mùa màng, nhà cửa, thôn xóm. Kết thúc lễ, tất cả các Po Acar ở trần lội xuống sông làm lễ “té nước”.

Lễ Palau Sah không chỉ là lễ hội cầu mưa mà còn là dịp tập trung các chức sắc, tu sĩ, bà con của hai cộng đồng Chăm Bà-la-môn và Chăm Hồi giáo cùng nhau chung mục đích cúng lễ, cầu mong nhân dân được ấm no, mùa màng tốt tươi, tránh được các bệnh tật. Đây cũng là thời điểm hè, dịp mọi người được nghỉ ngơi, chính vì thế mà các hoạt động được diễn ra sôi nổi và thu hút đông đảo mọi người đến tham quan và tìm hiểu nét đẹp truyền thống lâu đời này.

Ý kiến bạn đọc